разважаем з братамі капуцынамі

ЕВАНГЕЛЛЕ

Мц 19, 23–30

Лягчэй вярблюду прайсці праз ігольнае вушка, чым багатаму ўвайсці ў Валадарства Божае

+ Чытанне святога Евангелля паводле Мацвея. 

У той час:

Езус сказаў сваім вучням: Сапраўды кажу вам: цяжка багатаму ўвайсці ў Валадарства Нябеснае. І яшчэ кажу вам: Лягчэй вярблюду прайсці праз ігольнае вушка, чым багатаму ўвайсці ў Валадарства Божае. 

Пачуўшы гэта, вучні вельмі здзівіліся і сказалі: Дык хто ж можа быць збаўлены?

Паглядзеўшы, Езус сказаў ім: У людзей гэта немагчыма, а ў Бога ўсё магчыма. 

Тады Пётр сказаў Яму ў адказ: Вось мы пакінулі ўсё і пайшлі за Табою. Дык што мы атрымаем? А Езус сказаў ім: Сапраўды кажу вам, што ў новым стварэнні, калі Сын Чалавечы сядзе на троне славы сваёй, таксама вы, якія пайшлі за Мною, сядзеце на дванаццаці тронах, каб судзіць дванаццаць плямён Ізраэля. І кожны, хто дзеля Майго імя пакінуў дамы, ці братоў, ці сясцёр, ці айцоў, ці маці, ці дзяцей, ці землі, здабудзе ў сто разоў больш і атрымае ў спадчыну жыццё вечнае. І шмат першых стане апошнімі, і апошніх — першымі.

Гэта слова Пана.

catholic.by

Калі Хрыстос гаворыць пра матэрыяльныя багацці, можа скласціся ўражанне, нібыта багаты ўвогуле не можа быць збаўлены. І такое ўражанне, відавочна, склалася ў апосталаў, якія Яго слухалі: “Вучні вельмі здзівіліся і сказалі: Дык хто ж можа быць збаўлены?” Аднак Бог, можа збавіць нават вельмі заможнага чалавека. У чым жа сакрэт? Кожны ж з нас мае, няхай сабе і невялікія, але каштоўнасці. У чым небяспека?

Проста багацце можа чалавека ап’яніць, зрабіць яго небяспечна самаўпэўненым. Як ведаем, “п’яному і мора па калена”, ён настолькі пераацэньвае сябе, што ў пэўны момант можа трапіць у ілюзію ўсемагутнасці і фатальна скончыць. Механізм гэты добра бачны на прыкладзе кіраўніка Тыру, які апанаваў марскія шляхі і дзякуючы гэтаму стварыў магутную гандлёвую дзяржаву. Яго засляпленне дасягнула такога ўзроўню, што ён пачаў называць сябе богам. Гэта прывяло яго да згубнай высновы – “богу” не патрэбен Бог. Далей ён сам адварочваецца ад Таго, хто сапраўды дае моц і жыццё. Давяраючыся смешнай магутнасці свайго багацця і пагарджаючы Крыніцай жыцця гэты валадар фактычна сам сябе прыгаварыў на страшную згубу.

Небяспека багацця аднак не ў яго колькасці, а ў сляпым даверы да маёмасці, якой можа пакуль што і няма. Нават небагаты чалавек, які абсалютна ўсе свае сілы кладзе на алтар самаўзбагачэння, раней ці пазней зразумее, што ніякая маёмасць не ў стане перамяніць яго ў бога.

Атрымаць свой сапраўдны трон валадарання можна толькі ідучы за Валадаром валадароў. Сапраўды пануе над сваім жыццём толькі той, хто цвяроза разумее: “Я ўсяго толькі чалавек, але гэта Бог мяне робіць ажно чалавекам”. Пры такой цвярозасці багацце не перашкодзіць збаўленню. “У людзей гэта немагчыма, а ў Бога ўсё магчыма”.

Якое месца ў маёй іерархіі каштоўнасцяў займаюць матэрыяльныя даброты? Каго або што я бачу як наймацнейшую апору сёння і ў будучыні? На які алтар я складаю найбольш сваіх намаганяў, свайго часу і здароўя?

Брат Андрэй Квяцінскі OFMCap, Літва

 

Евангелля паводле Лукі

ЕВАНГЕЛЛЕ

Лк 1, 26–38

Вось зачнеш ва ўлонні сваім і народзіш Сына

+ Чытанне cвятога Евангелля паводле Лукі.

У той час:

Бог паслаў анёла Габрыэля ў горад галілейскі, які называўся Назарэт, да Дзевы, заручанай з мужам па імені Юзаф, з дому Давіда, а імя Дзевы — Марыя. 

Анёл, увайшоўшы да яе, сказаў: Вітай, поўная ласкі, Пан з Табою. Яна ж збянтэжылася ад словаў ягоных і разважала, што гэта за прывітанне. 

І сказаў Ёй анёл: Не бойся, Марыя, бо знайшла Ты ласку ў Пана. І вось зачнеш ва ўлонні сваім і народзіш Сына, і дасі Яму імя Езус. Ён будзе вялікі і будзе названы Сынам Найвышэйшага, і дасць Яму Пан Бог трон Давіда, бацькі Ягонага. І валадарыць будзе над домам Якуба вечна, і валадарству Яго не будзе канца. 

А Марыя сказала анёлу: Як станецца гэта, калі я мужа не ведаю? Анёл сказаў Ёй у адказ: Дух Святы сыдзе на Цябе, і моц Найвышэйшага ахіне Цябе. Таму і народжанае Святое будзе названа Сынам Божым. Вось і Альжбета, сваячка твая, і яна зачала сына ў старасці сваёй, і ёсць ужо на шостым месяцы тая, якую называлі бясплоднай; бо для Бога няма нічога немагчымага.

Тады Марыя сказала: Вось я, слуга Пана. Няхай мне станецца паводле твайго слова. І адышоў ад Яе анёл.

Гэта слова Пана.

cathilic.by

Існуюць розныя ітэрпрэтацыі гэтай прыпавесці Езуса пра Валадарства Нябеснае. Але старэйшая і больш распаўсюджаная такая: людзі прыходзяць да збаўлення ў Богу, гэта значыць ўваходзяць у Касцёл, на розных этапах свайго жыцця, ад дзяцінства да глыбокай старасці. Незалежна ад таго, навяртаецца чалавек ў дзяцінстве, будучы дарослым ці перад самай смерццю, ён атрымлівае адну і тую ж плату – збаўленне і вечнае жыццё. (Паводле Т. Лоска SJ)

Бачым, як адрозніваюцца нашы зямныя ўяўленні пра справядлівасць ад уяўленняў Бога. Жывучы ў свеце, мы прызвычаіліся, што каб здабыць вялікую каштоўнасць, звычайна трэба шмат працаваць. У Валадарстве Божым інакш - найвялікшую каштоўнасць атрымлівае з Божай шчодрасці нават той, хто не здолеў зарабіць яе па справядлівасці.

Многія людзі, даведаўшыся пра такую дабрыню і шчодрасць Бога, легкадумнама адкладаюць навяртанне або паглыбленне духоўнага жыцця на неакрэсленую будучыню. У такім стаўленні ёсць прынамсі дзве праблемы. Па-першае, ніводзін чалавек не ведае з усёй упэўненасцю, ці тая будучыня для яго наступіць і колькі часу яму яшчэ засталося жыць у свеце. Па-другое, як каштоўнасць працы ў вінагарадніку заключаецца не толькі ў плаце, якую работнік атрымлівае ў канцы, падобным чынам жыццё з Богам і братамі ў Касцёле мае вартасць ужо цяпер, не чакаючы збаўлення пасля смерці. Разумеючы гэта, св. Аўгустын які пасля свайго навяртання ў сталым узросце, пазней у сваіх Вызнаннях казаў: “Позна я ўзлюбіў Цябе, Любоў мая”. Таму пытанне “Чаму вы стаіце тут цэлы дзень без працы?”, гэта напэўна пытанне рытарычнае. Яно сцвярджае, што не варта марнаваць свой зямны час на бязбожнае, або не дастаткова Божае жыццё.

Апроч канчатковай узнагароды, ці ёсць у мяне ўжо іншыя матывацыі для крочання за Хрыстом? Наколькі я цаню адведзены мне час на жыццё ў гэтым свеце?

Брат Андрэй Квяцінскі OFMCap, Літва

 

Евангелля паводле Мацвея

ЕВАНГЕЛЛЕ

Мц 22, 1–14

Усіх, каго сустрэнеце, запрасіце на вяселле

+ Чытанне святога Евангелля паводле Мацвея.

У той час:

Адказваючы, Езус зноў расказаў прыпавесць першасвятарам і старэйшынам народа: Валадарства Нябеснае падобнае да караля, які справіў вяселле для сына свайго. Ён паслаў слугаў сваіх паклікаць запрошаных на вяселле, але яны не хацелі прыйсці. 

Зноў паслаў іншых слугаў, кажучы: Скажыце запрошаным: вось я прыгатаваў гасціну маю, зарэзаны валы мае і адкормлена жыўнасць, і ўсё падрыхтавана. Прыходзьце на вяселле! 

Але яны пагардзілі і адышлі: хто на сваё поле, а хто на свой гандаль. Астатнія ж, схапіўшы слугаў ягоных, зняважылі і забілі іх. 

Кароль жа раззлаваўся і, паслаўшы войска сваё, знішчыў забойцаў гэтых і падпаліў іхні горад. 

Тады ён кажа сваім слугам: Вяселле гатова, але запрошаныя не былі годнымі. Таму пайдзіце на ростані і ўсіх, каго сустрэнеце, запрасіце на вяселле. I слугі тыя, выйшаўшы на дарогі, сабралі ўсіх, каго знайшлі: і кепскіх, і добрых. І напоўнілася вяселле гасцямі. 

Кароль, увайшоўшы паглядзець на гасцей, убачыў там чалавека, не апранутага ў вясельную вопратку, і кажа яму: Дружа, як ты ўвайшоў сюды, не маючы вясельнай вопраткі? Ён прамаўчаў. Тады кароль сказаў слугам: Звяжыце яму ногі і рукі, і выкіньце яго вон, у цемру. Там будзе плач і скрыгатанне зубоў. 

Бо шмат пакліканых, але мала выбраных.

Гэта слова Пана.

catholic.by

Пошукі “карэктных” адгаворак – гэта для некаторых адзіны спосаб не пайсці ў госці да таго, для каго шкада часу ці зычлівасці. Праблема тут не ў занятасці, а ва ўнутраным перакананні, што нібыта гаспадар і іншыя ягоныя госці нудныя, а знаёмства з імі не прынясе ніякай выгады. На такім фоне Хрыстос расказвае першасвятарам і старэйшынам народа прыпавесць пра Валадарства Нябеснае, гэта значыць пра адносіны чалавека з Богам. Сёння падобным чынам многія людзі думаюць, што Бог з Ягоным Касцёлам і Яго запаведзямі – гэта дастаткова нудная імпрэза, на якую шкада каштоўнага часу.

Падобную з’яву прарок Эзэхіэль бычыў калісці ў адносінах паміж народам Ізраэля і Богам. Божы Закон габрэі выконвалі, але ў пэўны момант гэта стала для іх пэўнай аўтаматычнай павіннасцю. Яны распрацавалі цэлую сістэму юрыдычных апраўданняў, якія б дазволілі пры пэўных умовах прынамсі некаторыя законы абыходзіць. Далей яны апаганіліся ідаласлужэннямі, што ўрэшце рэшт прывяло да скамянеласці сэрца, і закон ужо не ўспрымаўся як запрашэнне Бога да асабістых адносін з Ім. Таму Бог праз прарока прадвяшчае: “Акраплю вас вадою чыстаю, і будзеце ачышчаны ад усяго бруду вашага, і ад усіх ідалаў вашых Я ачышчу вас. І дам вам сэрца новае і дух новы ў нутро вашае, і забяру сэрца каменнае з цела вашага, і дам вам сэрца з плоці. І дух Мой удыхну ў нутро вашае, і зраблю так, што вы будзеце хадзіць у Законе Маім, захоўваць пастановы Мае і выконваць іх”.

Такім чынам Бог мае намер стварыць такі прынцыпова новы Ізраэль. Гэта будуць людзі, якія ўжо не шукаюць апраўданняў, як бы гэта адмовіцца ад “нуднага” запрашэння, а ўсім сваім новым сэрцам радасна прымаюць яго. Гэтае прыняцце ўжо будзе не з павіннасці, а з пераканання.

 Ці не праяўляюцца ў мяне сімптомы “скамянеласці сэрца”, напрыклад пошукі адгаворак ад Божых запрашэнняў? Якія акалічнасці дапамагаюць мне маліцца і ўдзельнічаць у Эўхарыстыі вялікадушна, шчодрым сэрцам?

Брат Андрэй Квяцінскі OFMCap, Літва

Евангелля паводле Яна.

ЕВАНГЕЛЛЕ

Ян 1, 45–51

Вось сапраўдны ізраільцянін, у якім няма падману 

+ Чытанне cвятога Евангелля паводле Яна.

У той час:

Філіп знайшоў Натанаэля і сказаў яму: Мы знайшлі таго, пра каго пісалі ў Законе Майсей і прарокі, — Езуса, — сына Юзафа з Назарэту.

Але Натанаэль сказаў яму: Ці можа быць штосьці добрае з Назарэту? Філіп адказаў яму: Ідзі і паглядзі.

Езус, убачыўшы Натанаэля, які ішоў да Яго, сказаў пра яго: Вось сапраўдны ізраільцянін, у якім няма падману.

Натанаэль сказаў Яму: Адкуль Ты ведаеш мяне?

Езус сказаў яму ў адказ: Перш чым Філіп паклікаў цябе, Я бачыў цябе, калі ты быў пад смакоўніцаю.
Адказаў Яму Натанаэль: Раббі, Ты Сын Божы! Ты Валадар Ізраэля!

Езус сказаў яму ў адказ: Ці ты верыш, таму што Я сказаў табе, што бачыў цябе пад смакоўніцаю? Убачыш больш за гэта.

І кажа яму: Сапраўды, сапраўды кажу вам: убачыце неба расчыненае і Анёлаў Божых, якія ўзыходзяць і сыходзяць на Сына Чалавечага.

Гэта слова Пана.

catholic.by

Евангеліст называе Натанаэлем таго Апостала, якога іншыя евангелісты называюць Барталамеем. Яго знаёмству з Хрыстом першапачаткова спадарожнічала насцярожанасць, і нават недавер. Тым не менш сэрца Натанаэля відавочна было адкрыта на пошук праўды, і перакнаўшыся ў Божай моцы Езуса, ён прызнае Яго Месіяй, Сынам Божым.

“Сапраўдны ізраільцянін” – так называе Натанаэля Езус. Падобнае імя – Ізраэль, гэта значыць “той, які змагаўся з Богам”, калісці атрымаў ад Бога пасля цяжкай духоўнай барацьбы Якуб, адзін з родапачынальнікаў абранага народу (Быц 32, 28-30). Ён змагаўся з Богам, каб атрымаць Яго благаслаўленне. Магчыма таму Езус менавіта так называе Натанаэля, што пад таямнічаю смакоўніцаю адзін толькі Бог бачыў і ягонае нейкае ўнутранае змаганне. Верагодна, быў гэта нейкі вельмі асабісты эпізод з яго жыцця. Езус сваімі Божымі вачыма бачыў усё, і змаганне Натанаэля, і ягонае пачуццё адзіноты. Гэта і растапіла ў сэрцы Натанаэля пачатковы лёд недаверу.

Калі дзесьці ўнутры сябе з мы з нечым змагаемся, то часта навакольныя людзі гэтага не бачаць і не разумеюць, таму гэта можа стаць прычынаю пачуцця адзіноты. Бог жа ўсё бачыць і разумее, нават тое, што закрыта прад людзьмі. Калі запрасіць Збаўцу “пад сваю смакоўніцу”, ў сваю нябачную для іншых барацьбу, Ён адкрые яшчэ большыя таямніцы: “Сапраўды, сапраўды кажу вам: убачыце неба расчыненае і анёлаў Божых, якія ўзыходзяць і сыходзяць на Сына Чалавечага”.

Колькі ўва мне гатоўнасці да змагання за найвышэйшыя каштоўнасці (жыццё ў Богу, любоў, прабачэнне і інш.)? Ці не станаўлюся я мінімалістам у сваім духоўным жыцці? Ці прашу Хрыста аб спадарожніцтве і дапамозе ў маёй духоўнай барацьбе?

Брат Андрэй Квяцінскі OFMCap, Літва

 

Гавораць і не робяць

ЕВАНГЕЛЛЕ

Мц 23, 1–12

Гавораць і не робяць

+ Чытанне святога Евангелля паводле Мацвея.

У той час:

Езус прамовіў да народа і вучняў сваіх такімі словамі:

Пасад Майсея занялі кніжнікі і фарысеі. Таму ўсё, што скажуць вам, рабіце і захоўвайце, але не рабіце паводле ўчынкаў іхніх. Бо яны гавораць і не робяць. Таму што яны звязваюць цяжкія і непасільныя ношы і ўскладаюць на плечы людзей, а самі не хочуць і пальцам крануць іх. Усе ж учынкі свае робяць яны дзеля таго, каб паказацца людзям. Яны пашыраюць філактэрыі свае і павялічваюць махры. Любяць першыя месцы на гасцінах і першыя лавы ў сінагогах, і прывітанні на рынках, і каб людзі называлі іх «pаббі».

Вы ж не дазваляйце называць сябе «настаўнік», бо адзін у вас Настаўнік, а ўсе вы — браты. І айцом вашым не называйце нікога на зямлі, бо адзін у вас Айцец Нябесны. I не дазваляйце называць сябе кіраўнікамі, бо адзін у вас Кіраўнік — Хрыстус. Большы з вас няхай будзе слугою для вас. Бо той, хто ўзвышае сябе, прыніжаны будзе, а той, хто прыніжае сябе, будзе ўзвышаны.

Гэта слова Пана.

catholic.by

Нас, каталікоў і праваслаўных іншаверцы і хрысціяне іншых веравызнанняў часамі папракаюць, што нібыта запярэчваем Евангеллю, калі называем сваіх святароў “айцец”, “бацюшка” ці “ойчанька”. Няўжо Хрыстос сапраўды забараняў надзяляць падобнымі тытуламі тых, хто насамрэч з’яўляюцца для нас братамі? З іншага боку вельмі верагодна, што сам Езус называе бацькам св. Юзафа (Лк 2,33.48) а таксама пацвярджае даўнюю запаведзь “Шануй бацьку свайго і маці” (Мц 15,4; 19,19, Мк 7,10).

Настаўнік – гэта той, хто перадае нам веды. Айцец (або інкш па-беларуску “бацька”) – толькі той, хто якімсьці чынам перадае нам фізічнае або духоўнае жыццё. Кіраўнік – гэта той, хто служыць нам, усталёўваючы парадак у якойсьці грамадскасці. Аднак тытуламі гэтымі любілі ганарыцца многія кніжнікі і фарысеі. Але замест перадаваць здабытыя веды пра Бога, яны на паказ выхваляліся сваёй вучонасцю. Замест нараджаць людзей да духоўнага жыцця, накладалі на плечы людзей непасільныя ношы юрыдычных прадпісанняў. Замест мудра паказваць шлях да дабра, давалі людзям прыклад крывадушнасці і пагарджалі імі (Ян 7,49).

Кожны зямны настаўнік, айцец ці кіраўнік застаецца верным свайму пакліканню толькі пры ўмове, што веды, жыццё ці мудрасць чэрпае з Бога. Бо толькі Бог з’яўляецца Першакрыніцай гэтых дабротаў. Калі ж хтосьці навучае толькі ўласнаму вучэнню, становіцца самазванцам і не варта называць яго гэтымі аўтарытэтнымі тытуламі.

Колькі ўва мне пашаны і ўдзячнасці да маіх педагогаў, бацькоў і кіраўнікоў? Ці чэрпаю неабходныя для выканання свайго паклікання даброты ад Бога?

Брат Андрэй Квяцінскі OFMCap, Літва